การสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 - อักษรเงิน, เจนจิรา (วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ, 2023)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1. เพื่อศึกษาสภาพการสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 2. เพื่อศึกษาการสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 และ 3. เพื่อเสนอแนวทางการสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 ผู้วิจัยได้ใช้การวิจัยแบบผสานวิธี เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์ชนิดกึ่งโครงสร้าง ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 ปีการศึกษา 2565 มีจำนวน 142 โรงเรียน จำนวน 142 คน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 รวมทั้งสิ้น 108 คน โดยกำหนดกลุ่มตัวอย่างตามตารางเครซี่และมอร์แกน ผู้วิจัยได้ทำการสุ่มอย่างง่าย ด้วยการจับสลาก และทำการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ นักวิชาการ จำนวน 5 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์ชนิดกึ่งโครงสร้าง แบบสอบถามมีค่าความเชื่อมั่น 0.878 ผลการศึกษาวิจัยพบว่า 1. สภาพการสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่าอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน สามารถเรียงลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อยได้ ดังนี้ ด้านความสำเร็จในการปฏิบัติงาน ด้านลักษณะงานที่ปฏิบัติ ด้านความก้าวหน้าในตำแหน่งหน้าที่การงาน ด้านการยอมรับนับถือ และด้านความรับผิดชอบ 2. การสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่าอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน สามารถเรียงลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อยได้ ดังนี้ การสร้างแรงจูงใจด้านลักษณะงานที่ปฏิบัติตามหลักสมานัตตตา การสร้างแรงจูงใจด้านการยอมรับนับถือตามหลักปิยวาจา การสร้างแรงจูงใจด้านความสำเร็จในการปฏิบัติงานตามหลักทาน การสร้างแรงจูงใจด้านความก้าวหน้าในตำแหน่งหน้าที่การงานตามหลักอัตถจริยา และการสร้างแรงจูงใจด้านความรับผิดชอบตามหลักทาน 3. แนวทางการสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 คือ สถานศึกษาควรประเมินประสิทธิภาพหรือสมรรถนะของครูก่อนมอบหมายงานให้ปฏิบัติ หลังจากนั้นนำผลของการประเมินมาวางแผนเพื่อมอบหมายงานให้ตรงตามความถนัดของครูด้วยความเสมอต้นเสมอปลาย ควรมีการสร้างความสัมพันธ์ในการร่วมงาน ให้กำลังใจด้วยวาจาที่สุภาพเมื่อครูปฏิบัติงานสำเร็จ ผู้บริหารควรให้ความรู้ความเข้าใจ แนะนำ ส่งเสริม ให้ความช่วยเหลือ เพื่อแก้ไขปัญหาในการปฏิบัติงานของบุคลากร ควรบริหารจัดการโรงเรียนโดยจัดสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการจัดการเรียนการสอน และสนับสนุนทรัพยากรเครื่องมือเครื่องใช้อย่างเพียงพอ ผู้บริหารควรให้โอกาสครูที่มีความสามารถ ความตั้งใจและทุ่มเทในการทำงานมีโอกาสได้ปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งที่สูงขึ้น สถานศึกษาจะต้องมีความยุติธรรมในการประเมินผลการปฏิบัติงานเพื่อเลื่อนขั้นเงินเดือน เปิดโอกาสให้ครูได้พัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง ผู้บริหารควรมอบอำนาจและการตัดสินใจให้ครูในการปฏิบัติงาน ตลอดจนควรมอบหมายงานพิเศษให้ครูทำอย่างทั่วถึงเพื่อให้ครูได้แสดงความสามารถได้อย่างเต็มที่